Opublikowane w przez Tomasz

Ubuntu Server 24.04 do 26.04 LTS: checklista przed aktualizacją

Nowe Ubuntu LTS kusi szybkim do-release-upgrade, ale serwer produkcyjny nie jest dobrym miejscem na sprawdzanie, co przestało działać po zmianie OpenSSH, PHP, MySQL albo sposobu obsługi cgroup. Najpierw trzeba wiedzieć, co działa na maszynie, mieć sprawdzony backup i ustalić, jak wrócić do poprzedniego stanu.

Ubuntu 26.04 LTS ukazało się 23 kwietnia 2026 roku. Pierwsze wydanie punktowe 26.04.1 jest zaplanowane na 27 sierpnia 2026 roku i dopiero po pierwszym point release standardowa ścieżka aktualizacji z poprzedniego LTS jest normalnie udostępniana. Lipiec to dobry moment na przygotowanie migracji, a nie na wymuszanie jej na serwerze produkcyjnym.

Najpierw ustal, czy aktualizacja jest potrzebna teraz

Ubuntu 24.04 LTS ma standardowe poprawki bezpieczeństwa do maja 2029 roku. Nie ma potrzeby aktualizowania serwera tylko dlatego, że pojawił się nowszy numer wersji. Jeżeli maszyna działa stabilnie, przygotuj inwentaryzację i backup teraz, przeprowadź test na klonie, po wydaniu 26.04.1 przeczytaj aktualne known issues i dopiero wtedy wybierz okno serwisowe.

1. Sprawdź wersję i ścieżkę migracji

cat /etc/os-release
uname -r
lsb_release -a
grep '^Prompt=' /etc/update-manager/release-upgrades

Z Ubuntu 24.04 LTS można przejść bezpośrednio do kolejnego LTS, czyli 26.04. Starszych wydań LTS nie należy przeskakiwać. Serwer z Ubuntu 22.04 wymaga najpierw migracji do 24.04, sprawdzenia usług, a dopiero potem osobnego przejścia do 26.04. Dla cyklu LTS w pliku release-upgrades oczekiwana jest wartość Prompt=lts.

2. Zrób inwentaryzację przed zmianą

Po migracji trzeba umieć odpowiedzieć, czy uruchomiło się dokładnie to, co działało wcześniej. Sama odpowiedź na ping nie wystarczy.

systemctl --failed
systemctl list-unit-files --state=enabled
ss -tulpn
apt-mark showhold
dpkg --get-selections > pakiety-przed-upgrade.txt

Jeżeli działa Docker:

docker version
docker info
docker ps --format 'table {{.Names}}\t{{.Image}}\t{{.Status}}'
docker compose ls

Zapisz też zewnętrzne repozytoria i PPA. Podczas aktualizacji wydania są wyłączane i należą do częstych przyczyn problemów.

grep -RhsE '^[[:space:]]*deb ' /etc/apt/sources.list /etc/apt/sources.list.d/

Przygotuj krótką tabelę usług: nazwa, port, konfiguracja, dane, sposób testu i osoba odpowiedzialna.

3. Backup musi dać się odtworzyć

Snapshot maszyny wirtualnej pomaga szybko wrócić, ale nie powinien być jedynym backupem. Kopia powinna obejmować dane aplikacji, wolumeny Dockera, bazy danych, /etc, pliki Compose, zmienne środowiskowe, certyfikaty, zadania cron i jednostki systemd. Przynajmniej jedna kopia musi znajdować się poza aktualizowanym serwerem.

Najważniejszy test brzmi nie „czy plik istnieje”, lecz „czy potrafię odtworzyć usługę na drugiej maszynie”. Przed oknem serwisowym odtwórz przynajmniej krytyczną bazę i jeden komplet danych.

4. Uporządkuj Ubuntu 24.04

Canonical zaleca pełne zaktualizowanie bieżącego systemu, także z aktualizacjami etapowanymi:

sudo apt update
sudo apt dist-upgrade -o APT::Get::Always-Include-Phased-Updates=true

Sprawdź dysk, inode i potrzebę restartu:

df -h
df -i
sudo du -xhd1 /var | sort -h
test -f /run/reboot-required && cat /run/reboot-required

Nie zaczynaj migracji z uszkodzonym APT, niewyjaśnionymi pakietami hold albo usługami w stanie failed. Najpierw usuń bieżące problemy, zrestartuj system i sprawdź go ponownie.

5. Przejrzyj zmiany ważne dla serwera

  • OpenSSH: przejście z serii 9.6 do 10.2, usunięcie DSA i nowe ostrzeżenia dotyczące wymiany kluczy. Sprawdź stare urządzenia i skrypty.
  • systemd 259: usunięto cgroup v1. Kontenery i starsze narzędzia powinny pracować z cgroup v2. Skrypty System V warto przepisać na jednostki systemd.
  • PHP 8.5 i MySQL 8.4 LTS: aplikacje WWW, sterowniki i konfiguracje baz wymagają osobnego testu.
  • Samba: kontroler domeny bez pakietu samba-ad-dc wymaga jego instalacji przed aktualizacją, inaczej może stracić komponenty AD DC.
  • Dovecot 2.4 i Postfix: Dovecot zmienia format konfiguracji, a Postfix domyślnie nie korzysta już z chroot tak jak wcześniej.
  • Chrony: na nowych instalacjach zastępuje systemd-timesyncd. Sprawdź źródła czasu i synchronizację.

Wybierz z listy tylko składniki rzeczywiście zainstalowane na danym serwerze.

6. Testuj na klonie

Użyj klonu z odłączoną siecią produkcyjną lub zmienionymi adresami. Po upgrade sprawdź start systemu, SSH, DNS, routing, firewall, kontenery, wolumeny, bazę, backup, monitoring, logowania i zadania automatyczne. Wynikiem powinna być powtarzalna procedura z przewidywanym czasem i listą decyzji.

7. Przygotuj drogę awaryjną

Zapewnij dostęp do konsoli VPS, iLO, iDRAC albo hypervisora. Sama sesja SSH może zniknąć. Ustal też punkt odwrotu: jeżeli sieć, baza lub aplikacja nie przechodzą testu w określonym czasie, odtwarzasz sprawdzony stan. Downgrade pakietów nie jest planem powrotu między wydaniami Ubuntu.

8. Aktualizuj dopiero, gdy kanał LTS ją oferuje

sudo do-release-upgrade

Przeczytaj listę pakietów do usunięcia i instalacji. Przy pytaniach o zmienione pliki konfiguracyjne pokaż różnice i zdecyduj na podstawie własnej konfiguracji. Opcja -d może wymusić wcześniejszą ścieżkę, ale Canonical nie zaleca jej dla produkcji.

9. Sprawdzenie po restarcie

cat /etc/os-release
uname -r
systemctl --failed
journalctl -p err -b
ss -tulpn
ip route
resolvectl status

Dla Dockera wykonaj docker version, docker info, docker ps i docker compose ls. Następnie przeprowadź testy usług z inwentaryzacji: HTTP, SSH, baza, poczta, automatyzacja i test alertu monitoringu.

Krótka checklista

  • Potwierdzona ścieżka 24.04 LTS → 26.04 LTS.
  • Przeczytane aktualne release notes i known issues.
  • Lista usług, portów, pakietów i repozytoriów.
  • Backup poza serwerem oraz test odtworzenia.
  • Wolne miejsce i brak błędów APT.
  • Test na klonie lub stagingu.
  • Dostęp do konsoli poza SSH.
  • Okno serwisowe i jasne kryteria wycofania.
  • Testy usług po restarcie.

Podsumowanie

Najbezpieczniejsza aktualizacja zaczyna się kilka tygodni przed do-release-upgrade. Ubuntu 24.04 nadal ma wsparcie, więc można przygotować migrację spokojnie. Po wydaniu 26.04.1 trzeba ponownie przeczytać znane problemy, powtórzyć test i dopiero wtedy ustalić termin dla produkcji.

Źródła

☕ Postaw mi kawę